Το παιδί μου πιπιλάει το δάχτυλό του

Γράφει η Μαρία Νικολοπούλου, Χειρουργός Οδοντίατρος-Γναθολόγος

Για τα βρέφη, το πιπίλισμα του δαχτύλου είναι ένα φυσικό αντανακλαστικό που συχνά ξεκινά ήδη από την ενδομήτρια ζωή. Πιπιλίζοντας τα δάκτυλα, τα ρούχα τους, τα παιχνίδια τους μαθαίνουν πολλά για το σώμα τους και τον κόσμο γύρω τους. Τα μικρά παιδιά χρησιμοποιούν επίσης το πιπίλισμα για παρηγοριά ή για να κοιμηθούν. Πότε όμως το πιπίλισμα του δαχτύλου (συνηθέστερα του αντίχειρα) πρέπει να μας ανησυχεί; 

cretamums-finger-sucking

Photo via www.northsydneyorthodontics.com.au.

Είναι γνωστό ότι περίπου 40% των βρεφών πιπιλάνε το δάχτυλό τους στον πρώτο χρόνο της ζωής τους, κάτι που όταν συμβαίνει, είναι απόλυτα φυσιολογικό. Όταν τα μωρά φεύγουν από τη βρεφική ηλικία, η ανάγκη αυτή γίνεται μικρότερη. Έτσι, τα περισσότερα σταματούν μόνα τους το πιπίλισμα ίσως και πριν τα πρώτα τους γενέθλια, αλλά συχνά η συνήθεια αυτή παραμένει μέχρι την ηλικία των 2 ή 3 ετών. Ωστόσο, κάποια παιδιά συνεχίζουν να «κάνουν πιπίλα» όχι επειδή νιώθουν απαραίτητα την ανάγκη, αλλά επειδή ανακαλύπτουν ότι αυτό τους δίνει παρηγοριά όταν είναι κουρασμένα ή στενοχωρημένα.

Σύμφωνα με πολλές οδοντιατρικές μελέτες, το πιπίλισμα θα πρέπει να περιοριστεί μετά την ηλικία των 3-3,5 ετών. Ο κύριος λόγος είναι ότι επηρεάζεται η ορθή θέση των δοντιών, η μέση γραμμή και η ανάπτυξη των γνάθων. Το παιδί, καθώς έχει πλέον μεγαλώσει, θα πρέπει να βρει νέους τρόπους να διαχειρίζεται το στρες ή την κούραση και να μην καταφεύγει στο πιπίλισμα. Βέβαια, υπάρχουν και κάποιες έρευνες που υποστηρίζουν ότι τα προβλήματα ξεκινούν μετά την έκφυση των πρώτων μόνιμων δοντιών.

Το πόσο σοβαρό θα είναι το πρόβλημα καθορίζεται από την ένταση και τη συχνότητα του πιπιλίσματος. Ένα παιδί που απλά τοποθετεί το δάκτυλο στο στόμα για να κοιμηθεί και μετά το βγάζει είναι λιγότερο πιθανό να εμφανίσει σοβαρά προβλήματα σε σχέση με ένα παιδί που πιπιλάει έντονα τον αντίχειρα μέχρι σημείου παραμορφώσεως του δαχτύλου.

Εάν το παιδί σας είναι πάνω από 4 και συνεχίζει το πιπίλισμα, μπορείτε να κάνετε τα παρακάτω για να το βοηθήσετε:

  • Μιλήστε με το παιδί σας για τη συνήθεια αυτή, χωρίς να το κατηγορήσετε. Ρωτήστε το αν θα ήθελε να σταματήσει και παρατηρήστε σε ποιες περιπτώσεις το κάνει.
  • Εάν το δείτε να το κάνει μπροστά σε κόσμο και θελήσετε να του το θυμίσετε, κάντε το διακριτικά, χωρίς να το προσβάλετε.
  • Επαινέστε το παιδί όταν δείτε ότι κάνει προσπάθεια. Μεγαλώνοντας τα παιδιά αντιλαμβάνονται και τα ίδια ότι πρέπει να σταματήσουν, ή και ντρέπονται μπροστά σε άλλους, ενώ συνεχίζουν την συνήθεια όταν είναι μόνα τους. Δώστε του λίγο χρόνο και υπενθυμίστε του ότι κάποια στιγμή πρέπει να το σταματήσει τελείως.

Θα έχετε ακούσει ίσως μεθόδους πιο «επιθετικές», όπως να βάλετε κάτι πικρό στο δάχτυλό του, να του βάψετε το νύχι, να καλύψετε το δάχτυλο με ειδικό γάντι ή να βάλετε αυτοκόλλητα. Και βέβαια χρησιμοποιούνται, αλλά μη βιαστείτε να τις χρησιμοποιήσετε, τις περισσότερες φορές δε θα χρειαστούν.

Εάν το πιπίλισμα έχει επηρεάσει έντονα τα δόντια του παιδιού, ο καλύτερος τρόπος να το πείσετε πως πρέπει να σταματήσει είναι να επισκεφτείτε τον οδοντίατρο ή τον ορθοδοντικό. Τα παιδιά συχνά πιστεύουν τον γιατρό όταν τους πει ότι θα έχουν στραβά δόντια!

Γενικά, χρειάζεται υπομονή και σταθερότητα από εμάς τους γονείς, όπως τα πάντα άλλωστε!