Ροζ και μπλε, κούκλες και στρατιώτες… Παιδιά και γονείς σε καλούπια!

Γράφει η CretaMum Μαρία Ν.

Θυμάμαι έγκυος ακόμα που έμπαινα σε καταστήματα με ρουχαλάκια, κούνιες κ.λπ. και η πρώτη ερώτηση ήταν: «Aγόρι ή κορίτσι;» Απαντούσα ότι περιμένω αγόρι και μου κατέβαζαν από τα ράφια όλα τα γαλάζια. Εμείς (συνήθως με τη συνοδεία της μαμάς μου) πάντα διαλέγαμε κάποιο γαλάζιο αλλά και κίτρινο, πορτοκαλί και άσπρο ζιπουνάκι και οι πωλήτριες πάντα μου απαντούσαν: «Καλά κάνετε. Το επόμενο ίσως να είναι κορίτσι!». Ποιο επόμενο; Δηλαδή δεν υπήρχε περίπτωση να αγοράζω κίτρινα για το γιο μου;;

Τώρα 2,5 χρόνια μετά, βλέπω ότι οι πιο πολλές μαμαδοφίλες ευχαρίστως φοράνε στα αγόρια τους διαφορετικά χρώματα και στα κορίτσια τους μπλε. Κάποιες άλλες όμως όχι… Αν κοιτάξουμε στο παρελθόν, μέχρι το 1920 έντυναν όλα τα παιδιά, αγόρια και κορίτσια, στα λευκά. Τα άσπρα ρούχα συμβόλιζαν την παιδική αθωότητα. Τις πρώτες δεκαετίες του 20ού αιώνα, τα λευκά ρούχα άρχισαν να αντικαθίστανται με χρωματιστά. Στην Ευρώπη, με ροζ έντυναν τα αγόρια και με μπλε τα κορίτσια. Το ροζ ήταν η «παιδική» έκδοση του κόκκινου, του χρώματος που συνδεόταν με το πάθος και τον ανδρισμό. Για αυτό και τα αγόρια τα έντυναν πάντα με ροζ! Από τον Δεύτερο Παγκόσμιο πόλεμο και μετά, η μόδα άλλαξε ανεξήγητα και έμεινε ίδια μέχρι τις μέρες μας, με το μπλε να σηματοδοτεί το αγόρι και το ροζ το κορίτσι.

Αντίστοιχα, έχουμε τα αγορίστικα και τα κοριτσίστικα παιχνίδια. Θυμάμαι σε παλιότερες συναντήσεις μας στις CretaMums είχαμε κουζινικά (παιχνίδια), τα οποία ήταν το πιο δημοφιλές παιχνίδι τόσο στα αγόρια, όσο και στα κορίτσια. Ήταν κάτι που το σχολιάζαμε (καινούριες μαμάδες οι περισσότερες). Μας έκανε εντύπωση. Γιατί όμως; Μήπως γιατί και εμείς οι γονείς έχουμε μπει σε καλούπια και βάζουμε και τα παιδιά μας σιγά σιγά;

Via www.mpiztoys.gr.

Via www.mpiztoys.gr.

Στα ράφια των μαγαζιών με παιχνίδια παίρνει κανείς μία πιο καθαρή ιδέα για το τι γίνεται.
Πρώτος διαχωρισμός, τα χρώματα. Για τα κορίτσια ροζ, μωβ, παστέλ και λευκά. Για τα αγόρια μπλε, μαύρο, πράσινο, γκρι και κόκκινο. Ύστερα, το περιεχόμενο. Τα αγορίστικα παιχνίδια έχουν δράση, ταχύτυτα και κάνουν θόρυβο. Αυτοκίνητα, τρένα, σούπερ ήρωες, όπλα και εργαλεία. Τα κοριτσίστικα επικεντρώνονται σε θέματα ομορφιάς όπως τα ρούχα και τα μαλλιά ή συγκεκριμένους ρόλους όπως της νοικοκυράς ή της μαμάς.

Αν έχετε κοριτσάκι πρέπει πάνω από όλα να είναι πριγκίπισσα. Πάνω σε αυτό βέβαια βασίζεται μια αυτοκρατορία εκατομμυρίων δολαρίων. Τα κορίτσια δηλαδή γεννιούνται με το γονίδιο της πριγκίπισσας! Μη με παρεξηγήσετε, σαφώς και μπορούν να είναι πριγκίπισσες. Όπως μπορούν να είναι και έξυπνες, αστείες, να διαπρέπουν στα αθλήματα και στα καλλιτεχνικά, να διαβάζουν και πολλά πολλά άλλα!

cretamums-blue&pink

Τα στερεότυπα που αφορούν τους ρόλους των δύο φύλων υπήρχαν πάντα στα παιχνίδια, κούκλες για τα κορίτσια, αυτοκίνητα για τα αγόρια. Η διαφορά είναι ότι τα παιχνίδια των προηγούμενων γενιών ήταν λιγότερο σεξιστικά. Δεν καθορίζονταν από το ροζ ή το μπλε τους χρώμα και άφηναν περισσότερα στην φαντασία. Σαφώς υπάρχουν και τα λεγόμενα εκπαιδευτικά παιχνίδια που είναι unisex και πολύ καλά για τα παιδιά μας, αλλά αυτό δεν είναι το θέμα αυτού του άρθρου.

Είναι λάθος να χωρίζουμε τα παιχνίδια σε αγορίστικα και κοριτσίστικα. Τα παιδιά παίζουν με όλα τα παιχνίδια. Αν τα αφήσουμε να εκφραστούν αυθόρμητα, θα δούμε ότι τα αγόρια θα παίξουν και με κατσαρολικά και τα κορίτσια με τρένα και αυτοκίνητα. Κι έτσι πρέπει. Δεν είναι σωστό να επιβάλλουμε με το παιχνίδι μοντέλα ζωής που έτσι και αλλιώς είναι ξεπερασμένα (π.χ. γυναίκα γλυκιά και νοικοκυρά, άνδρας σκληρός και κυνηγός). Το παιχνίδι πρέπει να μπορεί να διασκεδάσει, να διαπαιδαγωγήσει σωστά το παιδί και όχι να του επιβάλλει μοντέλα ζωής με αμφισβητήσιμες ιδεολογικές προεκτάσεις.

Σήμερα υπάρχουν και οργανώσεις που εναντιώνονται στη «ροζοποίηση» των παιχνιδιών και των ρούχων (για κορίτσια) και στην τάση των εταιρειών να δηλώνουν ότι η περιπέτεια είναι για τα αγόρια και η χειροτεχνία για τα κορίτσια. Το πρόβλημα είναι πολύ μεγάλο αν σκεφτείτε ότι εκτός από τα παιχνίδια και τα ρούχα, υπάρχει διαχωρισμός ανάμεσα στα αγορίστικα και κοριτσίστικα μαγιώ, τις αποκριάτικες στολές, ακόμα και κάποια παραμύθια!

Μια ειλικρινής προσπάθεια από εμάς τους γονείς να μην δίνουμε σεξιστικά μηνύματα στα παιδιά μας απαιτεί σαφώς λίγο κόπο παραπάνω και μεγάλες δόσεις δημιουργικότητας και φαντασίας, αλλά σίγουρα αξίζει!

One comment

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *