Στοματική υγιεινή και διατροφή στην παιδική ηλικία

Γράφει η Μαρία Νικολοπούλου, Χειρουργός Οδοντίατρος-Γναθολόγος

Η υγεία του στόματος και των δοντιών μας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις διατροφικές μας συνήθειες. Η σωστή διατροφή μπορεί να μας διαφυλάξει από πολλά οδοντικά προβλήματα και είναι σημαντικό να υιοθετούμε ένα υγιεινό διαιτολόγιο από την παιδική ηλικία, ώστε να έχουμε γερά δόντια σε όλη μας τη ζωή. Μέλημα επομένως των γονέων πρέπει να είναι να φροντίσουν γι’ αυτό από την περίοδο ακόμη εγκυμοσύνης της μητέρας.

Photo via dentalhealth.org

Photo via dentalhealth.org

Τα πρώτα δοντάκια αρχίζουν να σχηματίζονται κατά την διάρκεια του 2ου και 3ου τριμήνου της εγκυμοσύνης. Η έλλειψη ασβεστίου κατά την περίοδο της κύησης μπορεί να επηρεάσει την κατασκευή των δοντιών. Η διατροφή της μέλλουσας μητέρας κατά την διάρκεια της εγκυμοσύνης θα πρέπει να είναι πλούσια σε γαλακτοκομικά προϊόντα (γάλα, τυρί, γιαούρτι) και ψάρια. Επίσης υπάρχουν φάρμακα που μπορεί να επηρεάσουν το χρώμα των νεογιλών δοντιών του παιδιού και για αυτό θα πρέπει οι εγκυμονούσες να συμβουλεύονται τον ιατρό τους πριν πάρουν κάποιο σκεύασμα.

Αργότερα, όταν γεννηθεί το μωρό, ορισμένες μητέρες έχουν την συνήθεια να κοιμίζουν το μωρό τους με το μπιμπερό. Η συνήθεια αυτή είναι ιδιαίτερα βλαβερή για τα νεογιλά δόντια. Αυτό δεν ισχύει για μωρά που θηλάζουν.

Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί επίσης στη συνήθεια της πιπίλας. Αυτή πρέπει να κοπεί όσο το δυνατόν νωρίτερα, γιατί δημιουργεί προβλήματα στην ανάπτυξη των γνάθων, αλλά και στη σωστή θέση των μόνιμων δοντιών. Εννοείται ότι οι βλαβερές συνέπειες είναι πολλαπλές όταν χρησιμοποιείται πιπίλα βουτηγμένη στη ζάχαρη ή στο μέλι.

Οι βασικοί κανόνες διατροφής που πρέπει να ακολουθήσουν οι γονείς για να προστατεύσουν τη υγεία των δοντιών των παιδιών τους είναι:

1. Η διατροφή ενός παιδιού πρέπει να περιέχει τις ακόλουθες ομάδες τροφών

  • Το γάλα και τα παράγωγά του, που περιέχουν πρωτεΐνες, ασβέστιο, βιταμίνες A. και D.
  • Το κρέας, τα ψάρια, τα αυγά, το κοτόπουλο, τους ξηρούς καρπούς που περιέχουν πρωτεΐνες, ασβέστιο, βιταμίνες A, B, D και νιασίνη.
  • Τα λαχανικά και τα φρούτα που περιέχουν υδατάνθρακες, βιταμίνες A και C και ιχνοστοιχεία.
  • Τα δημητριακά και τα παράγωγά τους που περιέχουν υδατάνθρακες, σύμπλεγμα βιταμινών Β και σίδηρο.

2. Περιορισμός στην ποσότητα και κυρίως στην συχνότητα κατανάλωσης ζαχαρούχων τροφών.

3. Προσοχή στις κρυφές μορφές ζάχαρης όπως: αναψυκτικά, κορν-φλέκς, χυμοί, γιαούρτι με πρόσθετα, κέτσαπ, μουστάρδα κ.λπ.

4. Καλό μάσημα της τροφής, η οποία όμως δεν πρέπει να παραμένει στο στόμα για μεγάλο χρονικά διάστημα.

5. Κατανάλωση σκληρών τροφών, όπως μήλο, καρότο, αγγούρι και μάσηση και δεξιά και αριστερά. Η μάσηση αυτών των τροφών βοηθάει στη σωστή διάπλαση των γνάθων και των μυών του προσώπου.

6. Το διαιτολόγιο του παιδιού πρέπει να είναι πλούσιο σε φυτικές ίνες. Η καλύτερη πηγή τους είναι οι ωμές σαλάτες που περιέχουν διαλυτές φυτικές ίνες. Οι αδιάλυτες φυτικές ίνες που βρίσκουμε στα δημητριακά είναι σχετικά δύσκολο να αφομοιωθούν από το αναπτυσσόμενο πεπτικό σύστημα του παιδιού.

7. Το παιδί πρέπει να τρώει 3 πλήρη γεύματα (πρωί – μεσημέρι – βράδυ) και να αποφεύγει τα σνάκ.

8. Ένα σπιτικό γλυκό με μειωμένη ζάχαρη (ή ακόμα καλύτερα με μέλι) μπορεί να καταναλωθεί αμέσως μετά το γεύμα, όταν η έκκριση του σάλιου είναι αυξημένη.

Photo via dentalhealth.org

Photo via dentalhealth.org

Πολύς λόγος γίνεται τελευταία για τους διάφορους τύπους ζάχαρης και γλυκαντικών που κυκλοφορούν στην αγορά. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, όπως συμβαίνει με τα περισσότερα προϊόντα, όσο λιγότερη επεξεργασία έχουν υποστεί, τόσο πιο φιλικά είναι για τους οδοντικούς ιστούς. Σύμφωνα με τα παραπάνω, έχει αποδειχθεί πως η ακατέργαστη ζάχαρη είναι σε σημαντικό βαθμό λιγότερο επικίνδυνη για τα δόντια. Αυτό δεν την απενοχοποιεί φυσικά πλήρως και μπορεί όταν καταναλώνεται συχνά να προκαλέσει τερηδόνα. Περίπου τα ίδια ισχύουν και για το μέλι, το οποίο επίσης προτιμάται σε σχέση με τη λευκή ζάχαρη. Επιπρόσθετα βέβαια το μέλι περιέχει και ιχνοστοιχεία τα οποία είναι ευεργετικά για ολόκληρο τον οργανισμό.

Γενικά, η πρόληψη νόσων της στοματικής κοιλότητας, όπως είναι η τερηδόνα, η ουλίτιδα, οι ορθοδοντικές ανωμαλίες, οι δυσχρωμίες, οι απασβεστιώσεις κ.ά. έχει να κάνει με:

* Σωστή διατροφή

* Kαλή στοματική υγιεινή

* Τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο για ενημέρωση, πρόληψη, θεραπεία.