Πως να μεγαλώσεις παιδιά με μεγάλη αυτοπεποίθηση, ακόμα κι αν εσύ δεν έχεις!

Της CretaMum Αγγέλας (www.mamaggela.gr)

Τα τελευταία χρόνια παρακολουθώ το lifehack το οποίο είναι ένα ευρέως αναγνωρισμένο blog με άρθρα και συμβουλές για να βελτιώσεις διάφορες πτυχές της ζωής σου. Σας προτείνω να μπείτε και να διαβάσετε άρθρα από εκεί.

Πρόσφατα έπεσα σε ένα άρθρο της Leslie Frey το οποίο θέλησα να μεταφράσω και να μοιραστώ μαζί σας, μιας και πιστεύω ότι περιγράφει ένα θέμα που απασχολεί πολλούς από εμάς, είτε είμαστε γονείς είτε όχι. Διαβάστε το σε ελεύθερη μετάφραση!

raising-kids-with-confidence4

 

Θέλεις τα παιδιά σου να έχουν αυτοπεποίθηση ώστε να μπορέσουν να βγουν στον κόσμο και να ζήσουν ικανοποιητικές ζωές! Την ίδια στιγμή θέλεις να προστατέψεις τα παιδιά σου από το να πληγωθούν!

Έχεις σκεφτεί ότι μπορεί οι καλές σου προθέσεις να μεγαλώσεις τα παιδιά σου με ασφάλεια να έρχονται σε διαμάχη με την ανάπτυξη της αυτοπεποίθησής τους;

Σαν βιωματική παιδαγωγός με πάνω από 15 χρόνια εμπειρίας δουλεύοντας με παιδιά και εφήβους, σου προσφέρω αποδεδειγμένες οδηγίες για να βοηθήσεις τα παιδιά σου να κερδίσουν αυτοπεποίθηση ώστε να αντιμετωπίζουν κάθε πρόκληση.

 

Από που προέρχεται η αυτοπεποίθηση;

Το μοντέλο ‘Comfort Zone’ παρέχει το Α και το Ω της οικοδόμησης της εμπιστοσύνης.

Όλοι οι άνθρωποι έχουμε 3 ξεχωριστές ζώνες λειτουργίας:

  • Ζώνη «ασφάλειας» (Comfort Zone)
  • Ζώνη «επέκτασης» (Stretch Zone)
  • Ζώνη «πανικού» (Panic Zone)

Ενώ όλοι μας έχουμε και τις τρεις αυτές ζώνες, τα όρια για κάθε ζώνη διαφέρουν για τον καθέναν από εμάς. Επίσης, αυτά τα όρια αλλάζουν κατά την διάρκεια της ζωής μας.

cretamums-raising-kids-with-confidence1

Η Ζώνη της Προστασίας – The Comfort Zone

Όταν λειτουργούμε μέσα στη ζώνη προστασίας, νιώθουμε ασφαλείς. Τα γεγονότα είναι προβλέψιμα. Όταν βαριόμαστε, ξέρουμε πως να βρούμε το ερέθισμα που ψάχνουμε. Νιώθουμε ιδιαίτεροι, αγαπητοί και συνδεδεμένοι.

Οι ‘σπόροι’ της αυτοπεποίθησης είναι απόλυτα ενωμένοι με τη ζώνη προστασίας γιατί ξέρουμε ακριβώς πως να ικανοποιήσουμε τις ανάγκες μας. Καμία γνώση όμως δεν αποκτιέται μέσα στη ζώνη προστασίας γιατί κάθε ανάγκη ικανοποιείται εφαρμόζοντας αυτά που ήδη γνωρίζουμε.

 

Η Ζώνη της Επέκτασης – The Stretch Zone 

Οποτεδήποτε νιώσουμε άβολα, τότε βρισκόμαστε στη ζώνη επέκτασης, του ‘τεντώματος’. Αν και νιώθουμε αβεβαιότητα, ίσως και τρόμο, η ζώνη επέκτασης είναι το ‘βασίλειο’ του ενθουσιασμού και της ανάπτυξης. Μαθαίνουμε νέες πληροφορίες για τον κόσμο και ανακαλύπτουμε νέες ικανότητες που δεν γνωρίζαμε ότι έχουμε.

Φανταστείτε έναν αρσιβαρίστα. Για να αυξήσει τη δύναμή του, σηκώνει βάρη συχνά. Όσο συνεχίζει να σηκώνει βάρη, τα κιλά που μπορεί να σηκώσει αυξάνονται. Ομοίως, όσο περισσότερο προσπαθούμε να βρισκόμαστε στη ζώνη επέκτασης, στην πραγματικότητα μεγαλώνουμε το μέγεθος της ζώνης προστασίας. Επίσης, αυξάνεται και η ζώνη επέκτασης γιατί μαθαίνουμε δημιουργικές στρατηγικές για την αντιμετώπιση του άγχους χωρίς πανικό.

Ο αρσιβαρίστας πρέπει να συνεχίσει να σηκώνει τα βάρη για να διατηρήσει τη δύναμή του. Εάν σταματήσει, θα χάσει τη δύναμη του και δεν θα είναι σε θέση να σηκώσει τα βάρη που κάποτε μπορούσε. Πρέπει συνεχώς να περνάμε χρόνο στη ζώνη επέκτασης καθόλη την διάρκεια της ζωής μας διαφορετικά η ζώνη προστασίας θα συρρικνωθεί. Δεδομένου ότι τα όρια στη ζώνη επέκτασης συνεχώς αλλάζουν, πρέπει να αυξάνουμε τη δυσκολία των προκλήσεων έτσι ώστε να αισθανόμαστε ότι ευρύνουμε τους ορίζοντες μας.

 

Η Ζώνη του Πανικού – The Panic Zone

Αν ο αρσιβαρίστας σηκώσει πολύ βάρος ή σηκώνει πολύ συχνά βάρη χωρίς να δώσει τον απαιτούμενο χρόνο στους μύες του να ξεκουραστούν, τότε θα τραυματιστεί. Οι πιθανότητες είναι αυτή η εμπειρία του τραυματισμού να τον μεταφέρει στη ζώνη πανικού.

Υπάρχει μια λεπτή γραμμή που χωρίζει τη ζώνη επέκτασης από τη ζώνη πανικού. Όταν αυτή η γραμμή διασχίζεται, η μάθηση και η ανάπτυξη σταματάει. Αυτό λέγεται τραύμα. Δεν χρειάζεται να είναι με κεφαλαίο Τ το τραύμα. Ακόμα και μικρά τραύματα μπορούν να προκαλέσουν βλάβη. Η ζώνη πανικού διαβρώνει την εμπιστοσύνη, επειδή το μήνυμα που στέλνουμε στους εαυτούς μας είναι ‘δεν μπορώ να το χειριστώ αυτό’.

 

Η Απέραντη Ζώνη Πανικού – The Infinite Panic Zone

raising-kids-with-confidence2

 

Όταν οι άνθρωποι έχουν ελάχιστη εμπειρία στη ζώνη επέκτασης, δεν έχουν τις ευκαιρίες που χρειάζονται ώστε να αναπτύξουν τη ζώνη προστασίας. Νιώθουν αυτοπεποίθηση μόνο σε πολύ περιορισμένες περιπτώσεις.

Επιπλέον, η ανοχή τους να ζήσουν εμπειρίες στη ζώνη επέκτασης είναι χαμηλή. Πολύ γρήγορα θα καταλήξουν στη ζώνη πανικού. Πανικοβάλλονται και η αντίδραση τους είναι πολύ δραματική και ενεργοποιεί τους γύρω τους, οι οποίοι στη συνέχεια θα παρέμβουν για να ανακουφίσουν τον πανικό και να αποκαταστήσουν την άνεση. Αυτό είναι και το μοτίβο ενός μωρού, το οποίο είναι απόλυτα εξαρτημένο από άλλους για να ικανοποιήσει τις ανάγκες του.

Όταν τα παιδιά ή οι ενήλικες ξοδεύουν πάρα πολύ χρόνο στη ζώνη προστασίας, χωρίς επαρκή χρόνο στη ζώνη επέκτασης, θα αναπτύξουν μια απέραντη ζώνη πανικού. Όταν συναντούν προκλήσεις, έχουν κάποιες στρατηγικές για να χειριστούν αυτά τα συναισθήματα. Όταν όμως εξαντληθούν αυτές οι λίγες στρατηγικές που γνωρίζουν, θα μεταπηδήσουν στη ζώνη πανικού. Η απέραντη ζώνη πανικού τους κρατά παγιδευμένους και δημιουργεί ακατάλληλες αντιδράσεις για την ηλικία τους. Η μόνη διέξοδος είναι να αρχίσουν να επεκτείνουν τη ζώνη προστασίας και τη ζώνη επέκτασης κάνοντας πράγματα με μεγάλη πρόκληση.

 

Η εικόνα της αυτοπεποίθησης

raising-kids-with-confidence3

Οι άνθρωποι με αυτοπεποίθηση έχουν μεγάλες ζώνες προστασίας που τους επιτρέπουν να αισθάνονται άνετα σε μια ευρεία ποικιλία περιστάσεων. Επίσης, έχουν αποκτήσει υψηλή ανοχή σε καταστάσεις αβεβαιότητας και έτσι έχουν αρκετά βαθιά ζώνη επέκτασης. Επειδή δε φοβούνται, οι συνθήκες που πραγματικά τους αναγκάζουν να μεταπηδήσουν στη ζώνη πανικού είναι πολύ λίγες.

Οι άνθρωποι που έχουν μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση, ως εκ τούτου, είναι άνθρωποι που έχουν περάσει εκτεταμένες ώρες στη ζώνη επέκτασης. Κάποιοι μπορεί να το έχουν κάνει γιατί η ζωή τους ανάγκασε. Άλλοι μπορεί να έχουν κάνει στρατηγικές επιλογές για να κάνουν προκλητικά πράγματα που απαιτούσαν να δοκιμαστούν σωματικά, νοητικά, συναισθηματικά και πνευματικά. Οι εμπειρίες τους, τους απέδειξαν ξανά και ξανά ότι έχουν την ικανότητα να αντιμετωπίσουν καταστάσεις και να νιώσουν άνετα με αυτό που κάποτε τους ήταν άγνωστο.

 

Πώς να επεκτείνεις τη ζώνη προστασίας

Η επέκταση της ζώνης προστασίας συμβαίνει δοκιμάζοντας νέα πράγματα που έχουν μεγάλη πρόκληση. Εξ ορισμού, αυτό θα μας κάνει να νιώθουμε άβολα. Αυτή η δυσφορία, ωστόσο, εξυπηρετεί ένα σκοπό. Κινεί τα όρια της ζώνης προστασίας και της ζώνης επέκτασης, αναπτύσσοντας μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση και αντοχή.

Είναι σαφές ότι για να χτίσουμε παιδιά με αυτοπεποίθηση πρέπει να τολμήσουμε να τα αφήσουμε να νιώσουν άβολα, δυσάρεστα.

 

Ρόλος ‘Γονέα Ακροβάτη’

Η ανατροφή των παιδιών είναι ένα από τα πιο γενναία πράγματα που μπορούμε να κάνουμε στη ζωή μας. Βασικά, η δουλειά μας είναι να ενθαρρύνουμε το παιδί μας να τολμήσει να βγει σε ένα τεντωμένο σχοινί και να περπατήσει πάνω στη γραμμή μεταξύ της ζώνης επέκτασης και της ζώνης πανικού.

Είναι δελεαστικό να πούμε ότι οι γονείς μένουν με ασφάλεια στο έδαφος βλέποντας το παιδί να κρέμεται πάνω από το κεφάλι τους, αλλά δεν πρέπει να είναι έτσι. Όχι, πρέπει και εμείς οι γονείς να είμαστε στο τεντωμένο σχοινί ακριβώς δίπλα στα παιδιά μας, κάνοντας τα δικά μας λάθη. Κανένας μας δεν θα είναι σε στέρεο έδαφος. Μπορεί να νιώσουμε ασταθείς και αβέβαιοι, όπως ακριβώς θα νιώσει και το παιδί μας. Αυτό όμως είναι φυσιολογικό.

Δεν χρειάζεται να είμαστε ‘επαγγελματίες ακροβάτες’ για να βοηθήσουμε το παιδί μας. Απλά πρέπει να συμμετέχουμε ενεργά σαν να είμαστε ένας συμμαθητής του. Στην πραγματικότητα, βλέποντας τον εαυτό μας ως μαθητή και όχι ως δάσκαλο, μας επιτρέπει να συμπάσχουμε με το παιδί μας και να σχετιζόμαστε με τους αγώνες που αντιμετωπίζει.

 

Κατευθυντήριες γραμμές για συνάδελφους ακροβάτες ;)

Έτσι γενναία όπως θα αποδεχθείτε αυτή την πρόκληση, χρησιμοποιήστε και αυτές τις οδηγίες για να βοηθήσετε το παιδί σας να αποκτήσει μεγαλύτερη αυτοπεποίθηση:

  1. Αποδεχθείτε την ελευθερία επιλογής του παιδιού σας.

Όλοι οι άνθρωποι έχουμε μια φυσική ανάγκη να αναπτυχθούμε και να μάθουμε. Τα παιδιά θέλουν να αισθάνονται περήφανα για τον εαυτό τους και να ξέρουν ότι μπορούν να κάνουν προκλητικά πράγματα. Όταν αναγκάζουμε τα παιδιά να μάθουν πριν να είναι έτοιμα, τα αποδυναμώνουμε. Με το να αποδεχόμαστε την επιλογή του παιδιού μας, ενισχύουμε την εμπιστοσύνη στον εαυτό του. 

  1. Μοιραστείτε πληροφορίες για να ενδυναμώσετε το παιδί σας ώστε να πάρει μια τεκμηριωμένη απόφαση.

Μοιραστείτε με το παιδί σας το σκεπτικό σας πίσω από την επιθυμία σας για να κάνει κάτι. Χρησιμοποιήστε λέξεις και λόγους που είναι κατάλληλα για την ηλικία του και την ανάπτυξή του. Ακόμα και τα μικρά παιδιά μπορούν να επεξεργαστούν απλουστευμένες εξηγήσεις. 

  1. Μάθετε να αναγνωρίζετε τα σημάδια μεταξύ της ζώνης επέκτασης και της ζώνης πανικού του παιδιού σας.

Γνωρίστε τις αντιδράσεις του παιδιού σας όταν βρίσκεται στη ζώνη επέκτασης. Μερικές από τις αντιδράσεις του μπορεί να είναι ευχάριστες, επειδή ορισμένες πτυχές της ζώνης επέκτασης είναι συναρπαστικές. Άλλες πτυχές της ζώνης επέκτασης είναι τρομακτικές και θα δείτε μη κολακευτικές συμπεριφορές από το παιδί σας.

Όταν το παιδί σας είναι στη ζώνη επέκτασης, δώστε του χώρο και επιτρέψτε του να αγωνιστεί χωρίς να νιώσει ότι θα κριθεί. Όταν το παιδί σας γλιστρήσει στη ζώνη πανικού, να το καθησυχάσετε ώστε να νιώσει ασφαλές και αποδεχτό αλλά με πραγματικά στοιχεία. Μην παραβλέψετε τον φόβο του.

  1. Δημιουργήστε σκόπιμα διαδικασίες με κάποια εξέλιξη έτσι ώστε να αυξήσετε τις προκλήσεις.

Εισάγετε προοδευτικά διάφορα επίπεδα άγνοιας και δυσφορίας. Δημιουργήστε έναν μη-απειλητικό χώρο με σκοπό το άγνωστο να γίνει γνωστό και το δυσάρεστο να γίνει άνετο. Η ανάπτυξη είναι μια διαδικασία. Όταν επικεντρωθείς στη σπουδαιότητα της διαδικασίας, τα αποτελέσματα θα ξεδιπλωθούν στο χρόνο τους.

  1. Γίνετε εσείς ο ίδιος η πηγή της ήρεμης αυτοπεποίθησης.

Όταν το παιδί σας σας κοιτάζει με φόβο, είναι σημαντικό να μην αντικατοπτρίζονται οι δικοί σας φόβοι πίσω σε αυτό. Να προσφέρετε ασφάλεια λέγοντας, «Μπράβο! Πραγματικά ξεπερνάς τον εαυτό σου αυτή τη στιγμή. Θα νιώσεις μεγάλη εμπιστοσύνη στον εαυτό σου μόλις τα καταφέρεις. Κοίταξε πόσο μακριά έχεις έρθει ήδη.» Ανεξάρτητα από το αποτέλεσμα, να επαινείτε την προσπάθεια του παιδιού σας.

  1. Προκαλέστε τις δεξιότητες και τις συμπεριφορές που θέλετε για το παιδί σας.

Μέσα από το παιχνίδι προκαλέστε το παιδί σας να δοκιμαστεί στις παλιές του ικανότητες και σταδιακά να αναλαμβάνει ολοένα και πιο δύσκολες προκλήσεις. Κάντε αυτά τα ερωτήματα:

– Τι μπορεί να συμβεί αν προσπαθήσουμε αυτό; Πόσο κακό ή ζημιά θα μπορούσε να μας προκαλέσει; Πόσο πιθανό είναι αυτό;

– Τι μπορούμε να κάνουμε για να παραμείνουμε όσο το δυνατόν πιο ασφαλείς αν προσπαθήσουμε αυτό;

– Αξίζει το ρίσκο γι’ αυτό που θα μάθουμε και θα κερδίσουμε;

  1. Αφήστε το παιδί να αγωνίζεται να βρει λύσεις.

Σαν παρτενέρ ενός αρσιβαρίστα, είστε δίπλα του για να τον ενθαρρύνετε και να διασφαλίσετε ότι δεν θα τραυματιστεί, αλλά δεν σηκώνετε τα βάρη γι’ αυτόν.

Να προσφέρετε συμβουλές που στο παρελθόν είχαν δουλέψει για εσάς, αλλά να επιβραβεύετε το παιδί αν επιλέξει να μην δοκιμάσει το δικό σας τρόπο. Πείτε του, «σου έχω εμπιστοσύνη ότι θα βρεις την άκρη.» Θυμίστε του τις λύσεις που το ίδιο το παιδί χρησιμοποίησε παλιότερα σε παρόμοιες καταστάσεις.

  1. Επεξεργαστείτε με προσοχή τις εμπειρίες του παιδιού σας για να έχει κέρδος από αυτές.

Η εμπειρία χωρίς μετέπειτα συζήτηση και σκέψη χάνει την πολύτιμη ευκαιρία για μάθηση. Χρησιμοποιήστε αυτές τις ερωτήσεις για να βοηθήσετε το παιδί σας να μάθει από τις δύσκολες εμπειρίες:

– Τι έχεις μάθει τώρα που δεν το ήξερες πριν;

– Ποιο ήταν το πιο δύσκολο κομμάτι; Τι έκανες για να ξεπεράσεις αυτή τη δυσκολία;

– Αισθάνεσαι περήφανος για τον εαυτό σου; Ποιες στιγμές σε έκαναν να νιώσεις περήφανος;

– Πώς αλλιώς θα μπορούσε αυτό που μόλις έμαθες να σου είναι χρήσιμο σε μια διαφορετική κατάσταση;

 

Τι θα συμβεί στη συνέχεια;

Αλλάζοντας τον τρόπο σας σαν γονέας ΕΙΝΑΙ αναβάθμιση της δικής σας ζώνης επέκτασης. Στην αρχή, θα αισθανθείτε άβολα και ανασφαλείς για τον εαυτό σας. Να έχετε πίστη ότι θα εξελιχθείτε και η ζώνη προστασίας σας θα μεγαλώσει.

Τολμήστε να μεγαλώσετε τα παιδιά σας σε ένα ‘τεντωμένο σχοινί’ – έτσι θα μεγαλώσετε παιδιά που θα έχουν μεγάλη αυτοπεποίθηση.

Μεγαλώστε παιδιά που θα ξέρουν να αγωνίζονται, να αποτυγχάνουν αλλά να προσπαθούν ξανά και ξανά.

Μεγαλώστε παιδιά που ξέρουν πώς να αποτύχουν και να γελάνε γι’ αυτό χωρίς ντροπή.

Μεγαλώστε παιδιά που ξέρουν πώς να έχουν μια όχι και τόσο συνηθισμένη στάση ζωής, διότι η ηθική τους δείχνει την αλήθεια.

Μεγαλώστε παιδιά πιο ισχυρά από εσάς, που θα σας τρομάζουν οι ικανότητές τους και θα δακρύζετε με την ανθρωπιά τους…

 

Πηγή: How to Raise Kids Who Have Rock-Star Confidence, Even When You Don’t

Photos by Michael Heiss, lifehack

Εγγραφείτε στο newsletter μας για να λαμβάνετε με email κάθε νέο μας άρθρο.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *